TEK PARTİ DÖNEMİ MÜLKİ İDAREDE YAPILANMA ÇALIŞMALARI
Özet
Devletler için hayati önem taşıyan teşkilatlarından birisi de mülki teşkilattır. Merkez yönetim tarafından alınan kararların tam ve eksiksiz olarak ülkenin her yerinde uygulanıyor olması, büyük devlet olmanın olmazsa olmaz şartlarındandır. Bu nedenle devletler, mümkün olduğunca mülki teşkilatlanmalarını güçlü tutmaya çalışmışlar ve kendi devlet, millet ve coğrafi özelliklerine göre yapılandırmışlardır. Osmanlı Devleti, geniş topraklı, çok uluslu ve farklı dinlere mensup insanların yaşadığı bir devlet idi. Türkiye Cumhuriyeti ise daha homojen toplum yapısına sahip, Osmanlı ile kıyaslandığında sahip olduğu toprak açısından küçük sayılabilecek bir devlettir. İki devlet arasındaki farklar Türkiye Cumhuriyeti'nin devraldığı sistemlerle yola devam etmesini imkânsız hale getirmiştir. Bu nedenle pek çok alanda yenilik yapılması kaçınılmaz olmuştur. Yasal dayanağın hazırlanmasından sonra girişilen faaliyetler, vilayetlerin yeterliliklerinin sorgulanmaya başlanması ile devam etmiştir. Yapılan kanunların içerisinde vilayetleri tarif eden objektif hükümlerin yer almaması, tek parti döneminde pek çok ilin kazaya, kazanın nahiyeye dönüştürülmesine neden olmuştur. Genellikle nüfus ve iktisadi hayat üzerinde yapılan değerlendirmeler neticesinde alına kararlar kısa süre sonra, hükümet tarafından yeniden sorgulanmaya başlamıştır. Bu iki kriter haricinde, askeri önem, idari boşluklar, ulaşım sorunları gibi kriterlerin kendisini göstermesi ile ilga edilen pek çok vilayet ve kaza yeniden ihda edilmek durumunda kalmıştır. Local administrative authority is among the crucial authorities of the states. A whole and complete implementation of the decisions taken by the central authority all over the state is deemed as "conditio sine qua non" of the largest states or empires. Therefore, states have been all the way in an attempt to sustain their local administrative authorities and organized them according to the their characteristics of government, nation and geography. Ottoman Empire was a state with vast territories where various nations and people from different religions used to live. The Republic of Turkey has a relatively more homogenous nation and can be deemed as a small state in respect to the land area when comparing the Ottoman Empire. Because of the differences between the two states, it was impossible for Turkey to proceed with the inherited old systems. Hence, innovations were made in many areas. As a sequel of the actions after legal basis has been set, sufficiency of provincial structure was started to be interrogated. Because the legislations did not clearly define the objective criteria for a settlement to be a province, provincial status of many settlements was legally changed into district while districts are converted into sub-districts in single-party period of the Republic. Decisions taken generally following the procedure of evaluation on demographics and economic life were started to be interrogated again by the government. In addition to these two, new criteria emerged such as military importance, administrative vacancies and transportation problems. In accordance with the new criteria, many provincial or district status, abolished before, were recognized once again.
Kaynak
Türkiye Sosyal Araştırmalar DergisiCilt
20Sayı
1Bağlantı
http://www.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/TWpFeE5EUXlNZz09https://hdl.handle.net/20.500.12418/4059
Koleksiyonlar
- Makale Koleksiyonu [3404]
- Öksüz Yayınlar Koleksiyonu - TRDizin [3395]